Wycieczki do Grobowców Saadytów

Centralna komnata mauzoleum, w której spoczywa sułtan Ahmad al-Mansur, to miejsce zapierające dech w piersiach: dwanaście marmurowych kolumn podtrzymuje bogato złocony strop z cedru z sklepieniem z muqarnasów w kształcie plastrów miodu. Każdą powierzchnię pokrywają kolorowe płytki zellige. Jest to niewielki, niezwykle bogaty w detale pokój, powszechnie uznawany za jeden z najpiękniejszych w historii architektury marokańskiej.

Kiedy alawicki sułtan Moulay Ismail postanowił wymazać dynastię Saadydów z pamięci, zamurował grobowce, zamiast je zniszczyć – być może z obawy, by nie narazić zmarłych na niepokój. Przez ponad 200 lat pozostawały zamknięte i zapomniane, aż w 1917 roku francuskie zdjęcia lotnicze przypadkowo ujawniły to miejsce. Ta historia ukrywania i ponownego odkrywania to właśnie jedna z rzeczy, które sprawiają, że wizyta w tym miejscu jest tak pełna emocji.

Oprócz słynnej Sali Dwunastu Kolumn kompleks obejmuje dwa mauzolea oraz otwarty dziedziniec z ogrodem. Na tym cmentarzu na świeżym powietrzu spoczywają żołnierze, uczeni, żydowscy doradcy królewscy i konkubiny – to rzadki przykład wielowyznaniowego cmentarza, który odzwierciedla kosmopolityczny charakter dworu dynastii Saadytów.

Grobowce te stanowią absolutny szczyt kunsztu rzemieślniczego dynastii Saadytów: rzeźbione mury z tynku, kaligrafia arabska wykonana złotem płatkowym, ręcznie cięte geometryczne mozaiki zellige oraz ręcznie malowane sufity z drewna cedrowego. Wiele elementów dekoracyjnych czerpie bezpośrednio z tradycji nasrydzkiej andaluzyjskich rzemieślników, którzy po upadku Granady w 1492 roku uciekli z Hiszpanii i osiedlili się w Maroku.

Grobowce Saadytów znajdują się w sąsiedztwie Pałacu El Badi (7 minut spacerem), Meczetu Kasbah (tuż obok) oraz Pałacu Bahia (10 minut spacerem), co sprawia, że są naturalnym punktem centralnym porannej wycieczki po dzielnicy Kasbah w Marrakeszu. Dzięki temu, że wizyty trwają stosunkowo krótko (30–45 minut), łatwo je połączyć bez przeładowywania harmonogramu.